PM Accounting

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคืออะไร? สำคัญอย่างไร และใช้เมื่อไหร่

เลขประจำตัวผู้เสียภาษี คือรหัสที่กรมสรรพากรออกให้กับบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เพื่อใช้ระบุตัวตนในทุกธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับภาษี ตั้งแต่การยื่นแบบภาษี การออกใบกำกับภาษี ไปจนถึงการทำสัญญากับหน่วยงานราชการ

หากไม่มีเลขนี้ ธุรกิจไม่สามารถออกใบกำกับภาษี VAT ได้ และอาจถูกปรับหากละเลยหน้าที่ทางภาษีที่กฎหมายกำหนด

สารบัญ

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคืออะไร?

เลขประจำตัวผู้เสียภาษี (Tax Identification Number หรือ TIN) คือรหัสตัวเลข 13 หลักที่กรมสรรพากรออกให้กับผู้มีหน้าที่เสียภาษีในประเทศไทย ทำหน้าที่เป็นเสมือน “บัตรประชาชนทางภาษี” ที่ใช้ระบุตัวตนในระบบภาษีของไทย

สำหรับนิติบุคคล เลขประจำตัวผู้เสียภาษีจะตรงกับเลขทะเบียนนิติบุคคลที่ได้จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ส่วนบุคคลธรรมดาที่ไม่มีบัตรประชาชนไทย จะได้รับเลข 13 หลักแยกต่างหาก

ประเภทของเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

ประเภทผู้เสียภาษี	เลขที่ใช้	หน่วยงานออกให้
บุคคลธรรมดา (มีบัตรประชาชน)	เลขบัตรประชาชน 13 หลัก	กรมการปกครอง
นิติบุคคล (บริษัท/ห้างหุ้นส่วน)	เลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก	กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
บุคคลต่างด้าว (ไม่มีบัตรประชาชน)	เลข 13 หลักที่สรรพากรออกให้	กรมสรรพากร
คณะบุคคล / ห้างหุ้นส่วนสามัญ	เลข 13 หลักที่สรรพากรออกให้	กรมสรรพากร

ความสำคัญของเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีมีความสำคัญต่อธุรกิจในหลายมิติ ได้แก่:

ออกใบกำกับภาษี VAT: ธุรกิจที่จดทะเบียน VAT ต้องระบุเลขนี้บนใบกำกับภาษีทุกใบ หากไม่มีถือว่าใบกำกับภาษีไม่สมบูรณ์
ยื่นแบบภาษีทุกประเภท: ทั้ง ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.50, ภ.พ.30 และแบบอื่นๆ ต้องระบุเลขนี้ทุกครั้ง
หักภาษี ณ ที่จ่าย: ผู้จ่ายเงินต้องระบุเลขของผู้รับเงินในภาษีหัก ณ ที่จ่ายทุกครั้ง
ทำสัญญากับราชการ: หน่วยงานภาครัฐต้องการเลขนี้ก่อนทำสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
เปิดบัญชีธนาคารธุรกิจ: ธนาคารต้องการเลขนี้ในการเปิดบัญชีนิติบุคคล

วิธีขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

สำหรับบุคคลธรรมดา (คนไทย)

ไม่ต้องยื่นขอ — ใช้เลขบัตรประชาชน 13 หลักได้เลยทันที

สำหรับนิติบุคคล

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีจะออกให้อัตโนมัติเมื่อจดทะเบียนบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยเลขที่ได้จะเป็นเลขเดียวกับเลขทะเบียนนิติบุคคล

สำหรับบุคคลต่างด้าว / กรณีพิเศษ

ยื่นคำร้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่มีที่อยู่หรือที่ตั้ง
เตรียมเอกสาร: หนังสือเดินทาง / ใบอนุญาตทำงาน / เอกสารแสดงรายได้
รับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีภายใน 1-3 วันทำการ

วิธีตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

สามารถตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้ 3 ช่องทาง:

เว็บไซต์กรมสรรพากร: rd.go.th → บริการออนไลน์ → ตรวจสอบข้อมูลผู้เสียภาษี
แอป RD Smart Tax: แอปพลิเคชันของกรมสรรพากร ใช้ได้ทั้ง iOS และ Android
โทรสายด่วน 1161: กรมสรรพากร เปิดบริการวันจันทร์-ศุกร์ 8:30-16:30 น.

การใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีในการออกใบกำกับภาษี

ใบกำกับภาษีที่ถูกต้องตามกฎหมายต้องระบุข้อมูลดังนี้:

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย (13 หลัก)
เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ (กรณีผู้ซื้อเป็นนิติบุคคล)
คำว่า “สำนักงานใหญ่” หรือ “สาขาที่ ____” ระบุชัดเจน

หากออกใบกำกับภาษีโดยไม่ระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีให้ถูกต้อง ผู้ซื้อจะไม่สามารถนำภาษีซื้อไปหักออกได้ และอาจถูกปรับสูงสุดถึง 2,000 บาทต่อใบ

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคือ - PM Accounting — ตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้ง่ายๆ ผ่าน rd.go.th หรือแอป RD Smart Tax

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีกับเลขทะเบียน VAT เหมือนกันไหม?

สำหรับนิติบุคคลที่จดทะเบียน VAT เลขทั้งสองจะเป็นเลขเดียวกัน คือเลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก แต่บางกรณีหน่วยงานราชการอาจเรียกต่างกัน ความหมายคือเลขเดียวกัน

ธุรกิจขนาดเล็กที่ยังไม่จด VAT ต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีไหม?

ต้องมี เพราะแม้ไม่ได้จด VAT แต่หากมีรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ต้องยื่นภาษีเงินได้และใช้เลขนี้ในการยื่นแบบ

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีหมดอายุไหม?

ไม่หมดอายุ ใช้ได้ตลอดอายุของกิจการหรือตลอดชีวิตสำหรับบุคคลธรรมดา แต่ต้องแจ้งเปลี่ยนแปลงข้อมูลเมื่อมีการย้ายที่อยู่หรือเปลี่ยนชื่อ

ลืมเลขประจำตัวผู้เสียภาษีทำอย่างไร?

ตรวจสอบได้จากหนังสือรับรองนิติบุคคล, ใบกำกับภาษีเก่า, หรือเช็คผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร rd.go.th โดยตรง

สรุป

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีเป็นสิ่งที่ธุรกิจทุกประเภทในไทยต้องมีและใช้อย่างถูกต้อง ตั้งแต่การออกใบกำกับภาษี การยื่นแบบภาษี ไปจนถึงการทำธุรกรรมกับหน่วยงานราชการ หากต้องการคำแนะนำเรื่องการวางแผนภาษีหรือการจัดการเอกสารทางภาษีให้ถูกต้อง ทีมนักบัญชีของ PM Accounting พร้อมให้คำปรึกษา

เขียนโดย