ภาษีคืออะไร? ทำความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับภาษีที่ทุกคนควรรู้

ภาษีเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจที่ทุกคนต้องเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดา เจ้าของธุรกิจ หรือองค์กรต่างๆ หลายคนอาจมองว่าภาษีเป็นภาระที่ต้องจ่ายให้กับรัฐบาล แต่แท้จริงแล้ว ภาษีมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ตั้งแต่การสร้างถนน โรงพยาบาล โรงเรียน ไปจนถึงการให้บริการสาธารณะต่างๆ

ในบทความนี้เราจะพาคุณไปรู้จักกับภาษีให้มากขึ้น ว่ามีความหมายอย่างไร? มีกี่ประเภท และทำไมทุกคนถึงต้องเสียภาษี เพื่อให้คุณสามารถเข้าใจและบริหารจัดการภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ภาษีคืออะไร?

ภาษี (Tax) คือเงินที่ประชาชนหรือองค์กรต้องจ่ายให้กับรัฐบาลตามกฎหมาย เพื่อนำไปใช้ในการบริหารประเทศและพัฒนาสาธารณูปโภคต่างๆ เช่น การศึกษา สาธารณสุข การคมนาคม และบริการสาธารณะอื่นๆ การเก็บภาษีเป็นหน้าที่ของรัฐเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในสังคมและช่วยกระจายรายได้

ประเภทของภาษี

ภาษีสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่

1. ภาษีทางตรง (Direct Tax)

เป็นภาษีที่เรียกเก็บโดยตรงจากผู้มีรายได้หรือทรัพย์สิน ตัวอย่างเช่น

• ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Personal Income Tax) – เป็นภาษีที่บุคคลต้องจ่ายจากรายได้ที่ได้รับในแต่ละปี
• ภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax) – เป็นภาษีที่บริษัทหรือองค์กรต้องจ่ายจากกำไรที่ได้รับ
• ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (Land and Building Tax) – เป็นภาษีที่เจ้าของทรัพย์สินต้องจ่ายจากมูลค่าที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถือครองอยู่

2. ภาษีทางอ้อม (Indirect Tax)

เป็นภาษีที่เรียกเก็บผ่านการซื้อขายสินค้าหรือบริการ ตัวอย่างเช่น

• ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT: Value Added Tax) – เป็นภาษีที่เรียกเก็บจากการขายสินค้าหรือบริการ โดยทั่วไปอยู่ที่ 7%
• ภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) – เป็นภาษีที่เรียกเก็บจากสินค้าหรือบริการบางประเภท เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ บุหรี่ น้ำมัน และรถยนต์
• ภาษีศุลกากร (Customs Duty) – เป็นภาษีที่เรียกเก็บจากสินค้านำเข้าและส่งออก

ทำไมต้องเสียภาษี?

ภาษีเป็นรายได้หลักของรัฐบาลที่นำไปใช้พัฒนาประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์หลักดังนี้

1. พัฒนาสาธารณูปโภค – เช่น ถนน โรงเรียน โรงพยาบาล ไฟฟ้า และประปา
2. กระจายรายได้และลดความเหลื่อมล้ำ – รัฐสามารถนำเงินภาษีมาใช้ช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย
3. สนับสนุนความมั่นคงของประเทศ – เช่น การดูแลกองทัพ ตำรวจ และการรักษาความปลอดภัย
4. กระตุ้นเศรษฐกิจ – รัฐบาลสามารถใช้เงินภาษีในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ
5. รักษาสิ่งแวดล้อม – ภาษีบางประเภท เช่น ภาษีคาร์บอน ช่วยลดมลพิษและสนับสนุนพลังงานสะอาด

ใครบ้างที่ต้องเสียภาษี?

บุคคลหรือองค์กรที่มีรายได้หรือทำธุรกรรมทางเศรษฐกิจในประเทศจำเป็นต้องเสียภาษี ซึ่งแบ่งเป็น

• บุคคลธรรมดา ที่มีรายได้เกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
• นิติบุคคล หรือบริษัทที่มีรายได้จากการดำเนินธุรกิจ
• เจ้าของที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ ที่ต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง
• ผู้ซื้อสินค้าและบริการ ที่ต้องจ่ายภาษีมูลค่าเพิ่ม

วิธีการคำนวณและยื่นภาษี

การคำนวณและยื่นภาษีขึ้นอยู่กับประเภทของภาษี ตัวอย่างเช่น

• ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา – คำนวณจากรายได้ต่อปี หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนก่อนคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า
• ภาษีเงินได้นิติบุคคล – คำนวณจากกำไรสุทธิของบริษัท โดยอัตราภาษีทั่วไปอยู่ที่ 20%
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) – ผู้ประกอบการที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจดทะเบียน VAT และเรียกเก็บภาษีจากผู้ซื้อสินค้า/บริการ

การยื่นภาษีสามารถทำได้ผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากร หรือยื่นเอกสารภายในระยะเวลาที่กำหนด

สรุป

ภาษีเป็นหัวใจสำคัญของระบบเศรษฐกิจและสังคม โดยเป็นแหล่งรายได้หลักของรัฐบาลในการพัฒนาประเทศ ผู้ที่มีรายได้ ธุรกิจ และเจ้าของทรัพย์สินต่างต้องเข้าใจภาษีที่เกี่ยวข้องกับตนเอง เพื่อให้สามารถบริหารจัดการภาษีได้อย่างถูกต้องและป้องกันปัญหาทางกฎหมาย การเรียนรู้เรื่องภาษีไม่เพียงช่วยให้คุณปฏิบัติตามข้อบังคับ แต่ยังช่วยให้สามารถวางแผนทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

หากคุณต้องการคำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดการภาษี สามารถติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือศึกษาข้อมูลจากเว็บไซต์ของกรมสรรพากรเพื่อความถูกต้องและทันสมัยเสมอ

สำนักงานบัญชี สอบถามทำบัญชี ตรวจสอบบัญชี ติดต่อเรา

• สถานที่ : 1239/144 หมู่บ้าน เดอะ มิราเคิล ซอยเพชรเกษม 63 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพมหานคร 10160
• เบอร์โทร : 082-441-6529
• Email : pm.audit.acc@gmail.com
• LINE : @pmac
• เว็บไซต์ : pmaccounting.net