เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคืออะไร? สำคัญอย่างไร และใช้เมื่อไหร่

ในยุคที่ธุรกิจและบุคคลทั่วไปต้องมีความรับผิดชอบทางภาษีมากขึ้น “เลขประจำตัวผู้เสียภาษี” จึงกลายเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนควรรู้จัก ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของกิจการ พนักงานอิสระ หรือชาวต่างชาติที่มีรายได้ในประเทศไทย เลขนี้เปรียบเสมือน “บัตรประจำตัวทางภาษี” ที่ใช้สำหรับยืนยันตัวตนกับกรมสรรพากร และเชื่อมโยงกับธุรกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการยื่นแบบภาษี ออกใบกำกับภาษี หรือขอคืนภาษีอย่างถูกต้อง

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับความหมายของเลขประจำตัวผู้เสียภาษี วิธีการขอใช้งาน และประโยชน์ที่คุณไม่ควรมองข้าม เพื่อให้คุณพร้อมรับมือกับภาระภาษีอย่างถูกต้องและมั่นใจในทุกขั้นตอน

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีคืออะไร?

เลขประจำตัวผู้เสียภาษี (Taxpayer Identification Number: TIN) คือรหัสตัวเลขที่ใช้ระบุผู้มีหน้าที่เสียภาษีต่อกรมสรรพากร ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดา หรือนิติบุคคล (บริษัท ห้างหุ้นส่วน ฯลฯ) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้รัฐสามารถติดตาม ตรวจสอบ และจัดเก็บภาษีได้อย่างถูกต้องและเป็นระบบ

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีนี้จึงถือเป็นรหัสเฉพาะตัว มีเพียงหนึ่งเดียว ไม่สามารถซ้ำกับบุคคลหรือหน่วยงานอื่นได้

ประเภทของเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีมีอยู่ 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่

1. สำหรับบุคคลธรรมดา

ในกรณีของคนไทยทั่วไป เลขประจำตัวผู้เสียภาษีจะตรงกับเลขบัตรประชาชน 13 หลัก เช่น 1-2345-67890-12-3
หากเป็นชาวต่างชาติที่ไม่มีบัตรประชาชน จะสามารถขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีแยกต่างหากจากกรมสรรพากรได้

2. สำหรับนิติบุคคล

กรณีเป็นบริษัท ห้างร้าน หรือองค์กร จะได้รับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีเฉพาะที่ไม่ซ้ำกับใคร ซึ่งประกอบด้วย 13 หลักเช่นกัน แต่จะไม่ตรงกับเลขบัตรประชาชนของกรรมการหรือผู้ถือหุ้น

ความสำคัญของเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีถือเป็นสิ่งสำคัญในระบบการเงินและภาษีของไทย เพราะใช้ในหลายกรณี เช่น

• การยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ (เช่น ภ.ง.ด.90, 91, 50)
• การออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้า
• การหักภาษี ณ ที่จ่าย
• การขอคืนภาษี
• การยื่นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
• การเปิดบัญชีธุรกิจ หรือขอสินเชื่อกับธนาคาร
• การยื่นขอจดทะเบียนนิติบุคคล

หากไม่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษี การทำธุรกรรมทางภาษีอาจไม่สามารถดำเนินการได้ หรืออาจผิดกฎหมาย

วิธีขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

สำหรับบุคคลธรรมดา (ที่ยังไม่มีเลขบัตรประชาชน เช่น ชาวต่างชาติ)

1. เตรียมเอกสาร เช่น หนังสือเดินทาง, วีซ่า, สัญญาจ้างงาน
2. ไปติดต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่ใกล้บ้าน
3. กรอกแบบฟอร์ม ภ.01 และยื่นเอกสารประกอบ
4. รับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีภายในวันเดียวกัน

สำหรับนิติบุคคล

1. จดทะเบียนบริษัทที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)
2. กรมพัฒนาฯ จะส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร
3. ได้รับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีโดยอัตโนมัติ
4. หากต้องการเอกสารยืนยันเลขประจำตัวฯ ให้ยื่นแบบ ภ.พ.10

เคล็ดลับตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

คุณสามารถตรวจสอบว่าเลขประจำตัวผู้เสียภาษีนั้น ถูกต้องและขึ้นทะเบียนกับกรมสรรพากรหรือไม่? ผ่านทางเว็บไซต์กรมสรรพากรหรือระบบ e-Tax Invoice โดยกรอกเลข 13 หลักเพื่อตรวจสอบ

การใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีในการออกใบกำกับภาษี

หากคุณเป็นผู้ขายสินค้า/บริการและจดทะเบียน VAT คุณต้องใส่เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของคุณลงในใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบและควรระบุเลขของลูกค้าด้วยหากเป็นองค์กร/นิติบุคคล เพื่อให้ลูกค้าสามารถนำไปใช้หักภาษีหรือขอคืน VAT ได้อย่างถูกต้อง

สรุป

เลขประจำตัวผู้เสียภาษีเปรียบเสมือน “รหัสประจำตัวทางภาษี” ที่ทุกคนควรมี โดยเฉพาะผู้ที่มีรายได้หรือประกอบธุรกิจในประเทศไทย ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เพราะนอกจากจะใช้ในการเสียภาษีแล้ว ยังเป็นส่วนสำคัญในการออกเอกสารทางการเงิน การทำธุรกรรมกับหน่วยงานรัฐ และการสร้างความน่าเชื่อถือทางธุรกิจ

หากคุณกำลังมองหาความช่วยเหลือในการขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี หรือจัดการบัญชีให้ถูกต้องตามกฎหมาย ทีมงานนักบัญชีมืออาชีพของเราพร้อมให้คำปรึกษา

สำนักงานบัญชี สอบถามทำบัญชี ตรวจสอบบัญชี ติดต่อเรา

• สถานที่ : 1239/144 หมู่บ้าน เดอะ มิราเคิล ซอยเพชรเกษม 63 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพมหานคร 10160
• เบอร์โทร : 082-441-6529
• Email : pm.audit.acc@gmail.com
• LINE : @pmac
• เว็บไซต์ : pmaccounting.net