PM Accounting

ฐานภาษีคืออะไร? ทำความรู้จักกับฐานภาษีของนิติบุคคลในประเทศไทย

การเข้าใจฐานภาษีเป็นเรื่องสำคัญสำหรับการวางแผนภาษีที่มีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นสำหรับบุคคลทั่วไปหรือธุรกิจ ฐานภาษีคือรากฐานที่ใช้ในการคำนวณภาษีที่ต้องจ่าย ซึ่งจะพิจารณาจากรายได้ หรือทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษี ภายในบทความนี้เราจะเจาะลึกถึงประเภทของฐานภาษี ความสำคัญของการรู้จักฐานภาษี และวิธีการวางแผนภาษีอย่างชาญฉลาดเพื่อลดภาระภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพและถูกต้องตามกฎหมาย

หัวข้อ

ฐานภาษีคืออะไร?

ฐานภาษี (Tax Base) คือมูลค่าของรายได้หรือกำไรสุทธิที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการคำนวณภาษีที่นิติบุคคลต้องชำระให้แก่กรมสรรพากร โดยฐานภาษีของนิติบุคคลในประเทศไทยจะพิจารณาจาก กำไรสุทธิ ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นของการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax)

ประเภทของนิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง

ในบริบทของประเทศไทย นิติบุคคลที่มีหน้าที่เสียภาษีจากฐานภาษี ได้แก่

บริษัทจำกัด (Limited Company)
บริษัทมหาชนจำกัด (Public Company Limited)
ห้างหุ้นส่วนจำกัด (Limited Partnership)
ห้างหุ้นส่วนสามัญที่จดทะเบียน (Registered Ordinary Partnership)
นิติบุคคลต่างประเทศที่มีรายได้จากประเทศไทย

บทความนี้จะเน้นไปที่บริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นหลัก เนื่องจากเป็นรูปแบบธุรกิจยอดนิยมของผู้ประกอบการในไทย

ฐานภาษีคืออะไร? ทำความรู้จักกับฐานภาษีของนิติบุคคลในประเทศไทย

หลักการคำนวณฐานภาษีของนิติบุคคล

1. รายได้รวม (Total Revenue)

รายได้จากการดำเนินธุรกิจ เช่น

รายได้จากการขายสินค้า
รายได้จากการให้บริการ
รายได้จากดอกเบี้ย เงินปันผล หรือกำไรจากการลงทุน

2. หักต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง (Deductible Expenses)

ค่าใช้จ่ายที่หักได้ต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่ เกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบธุรกิจ เช่น

ต้นทุนสินค้า
ค่าเช่า
ค่าจ้างและเงินเดือน
ค่าเสื่อมราคา (Depreciation)
ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อธุรกิจ
ค่าการตลาดหรือค่าใช้จ่ายในการขาย

3. กำไรสุทธิตามบัญชี (Accounting Profit)

คือ รายได้รวม หัก ค่าใช้จ่ายทั้งหมด
✳︎ หมายเหตุ: กำไรสุทธิตามบัญชีไม่ใช่ตัวเลขสุดท้ายที่ใช้คำนวณภาษีโดยตรง

4. การปรับปรุงทางภาษี (Tax Adjustments)

ปรับปรุงรายการที่ไม่สามารถหักได้ทางภาษี เช่น

รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี
ค่าปรับทางกฎหมาย
รายจ่ายส่วนที่เกินเกณฑ์ที่กำหนด

5. กำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี (Net Profit for Tax Purpose)

ผลลัพธ์จากการปรับปรุงภาษีเรียกว่า “ฐานภาษี” หรือ “กำไรสุทธิทางภาษี” ซึ่งใช้คูณกับอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล

อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลในประเทศไทย

ประเภทธุรกิจ	รายได้ต่อปี	อัตราภาษี
บริษัทจำกัด / ห้างหุ้นส่วนจำกัด (SMEs)	≤ 3,000,000 บาท	ยกเว้นภาษี
	> 3,000,000 – 30,000,000 บาท	15% ของกำไรสุทธิ
	> 30,000,000 บาท	20% ของกำไรสุทธิ
บริษัทขนาดใหญ่ (Non-SME)	ไม่จำกัดรายได้	20% ของกำไรสุทธิ

หมายเหตุ : บริษัทจะถือเป็น SME ได้ต่อเมื่อมีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี

ตัวอย่างการคำนวณฐานภาษี

บริษัท A จำกัด มีข้อมูลดังนี้

รายได้รวม: 10,000,000 บาท
ค่าใช้จ่ายที่หักได้: 7,000,000 บาท
รายจ่ายต้องห้าม: 200,000 บาท

ขั้นตอน

กำไรสุทธิตามบัญชี = 10,000,000 – 7,000,000 = 3,000,000
บวกกลับรายจ่ายต้องห้าม = 3,000,000 + 200,000 = 3,200,000
ฐานภาษี = 3,200,000 บาท
คำนวณภาษี (บริษัทไม่ใช่ SME) = 3,200,000 × 20% = 640,000 บาท

ข้อควรระวังในการคำนวณฐานภาษี

แยกรายจ่ายต้องห้ามออกจากค่าใช้จ่ายปกติ
ตรวจสอบสิทธิประโยชน์ทางภาษี เช่น การหักค่าเสื่อมราคาแบบเร่งรัด
อย่าลืมหักภาษี ณ ที่จ่าย (ภงด 3 /53) อย่างถูกต้อง
การนำขาดทุนสะสมมาหักลดย้อนหลังได้ไม่เกิน 5 ปี

วิธีวางแผนภาษีให้ถูกต้องและประหยัด

ใช้ ที่ปรึกษาทางภาษี หรือ สำนักงานบัญชี ที่มีประสบการณ์
จัดทำบัญชีอย่างเป็นระบบและตรงตามหลักเกณฑ์
ประเมินรายได้และต้นทุนล่วงหน้าเพื่อลดภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
พิจารณาใช้สิทธิ BOI หรือเขตเศรษฐกิจพิเศษ หากเข้าเงื่อนไข

สรุป

ฐานภาษีของนิติบุคคล เป็นหัวใจของการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล การทำความเข้าใจองค์ประกอบของรายได้ ค่าใช้จ่าย และการปรับปรุงทางภาษี จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนภาษีได้อย่างถูกต้องและประหยัดในระยะยาว ทั้งนี้ การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญและทำบัญชีอย่างรัดกุมเป็นปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม PM Accounting รับทำบัญชี